facebook pixel

Mapa drogowa transformacji w kierunku GOZ

gospodarka o obiegu zamkniętym na świecie

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) jest nową koncepcją gospodarczą, w której produkty, materiały i surowce mają pozostawać w gospodarce tak długo, jak to tylko jest możliwe. Dzięki temu zmniejszy się ilość odpadów unieszkodliwianych, w tym składowanych. Wdrożenie GOZ wiąże się z odejściem od dotychczasowego podejścia: “weź – wyprodukuj – zużyj – wyrzuć”, w którym odpady są traktowane jako ostatni etap cyklu życia produktu.

Zmiana sposobu myślenia o produkcji dóbr ma się przyczynić do stworzenia zrównoważonej, niskoemisyjnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarki. GOZ obejmuje wszystkie etapy cyklu życia produktu, od pozyskania surowca przez projektowanie produktu, jego produkcję, konsumpcję, zbieranie odpadów, aż do ich zagospodarowania. Tu istotne jest, aby odpady, jeżeli już powstaną, były traktowane jak surowce wtórne i wykorzystane do ponownej produkcji. Budowanie gospodarki o obiegu zamkniętym ma zwiększyć innowacyjność polskich przedsiębiorstw oraz podnieść ich konkurencyjność w stosunku do podmiotów zagranicznych.

Schemat gospodarki o obiegu zamkniętym

schemat gospodarki o obiegu zamkniętym z uwzględnieniem zasad rozwoju
Źródło: https://mpit.bip.gov.pl/fobjects/download/480823/mpit_mapa_v9-www-pdf.html

Czemu GOZ jest taka ważna?

Mapa drogowa transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym jest jednym z projektów strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju, a GOZ jest jednym z priorytetów polityki gospodarczej Komisji Europejskiej (KE). Pod koniec 2015 r. KE opublikowała komunikatZamknięcie obiegu – plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym“. Przygotowanie mapy drogowej transformacji jest niezbędne, ponieważ wyczerpują się surowce naturalne w Polsce i wzrasta ich cena, przez co uzależniamy się od ich dostaw z krajów trzecich. W związku z tym zagrożony jest nasz rozwój gospodarczy i jest to ważny problem w ochronie środowiska.

W teorii wydaje się skomplikowane, ale w praktyce to już się dzieje. Dotychczasowe działania pod hasłem zielonej gospodarki czy też zrównoważonego rozwoju, są właśnie “zamykaniem obiegu”. Korzystanie z energii słonecznej, produkowanie biodegradowalnych naczyń, ograniczenie ilości opakowań, korzystanie z wielorazowych toreb, odzyskiwanie surowców wtórnych – na tym właśnie polega GOZ.

Do priorytetów Polski w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym należą:

  • Innowacyjność, wzmocnienie współpracy pomiędzy przemysłem i sektorem nauki, a w efekcie wdrażanie nowatorskich rozwiązań w gospodarce.
  • Stworzenie europejskiego rynku na surowce wtórne, na którym łatwiejszy byłby ich przepływ.
  • Zapewnienie wysokiej jakości surowców wtórnych, które wynikają ze zrównoważonej produkcji i konsumpcji.
  • Rozwój sektora usług.

Metody implementacji gospodarki o obiegu zamkniętym

Mapa drogowa transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym zawiera zestaw działań, które powinny przyczynić się do wprowadzenia w Polsce modelu GOZ i ograniczenia powstawania odpadów, są nimi:

  • zrównoważona produkcja przemysłowa (zwiększenie wykorzystania odpadów z górnictwa w przemyśle, przemysłu przetwórczego i energetyki, rozszerzona odpowiedzialność producenta, ocena oddziaływania produktów na środowisko);
  • zrównoważona konsumpcja (zagospodarowanie odpadów komunalnych, zapobieganie marnowaniu żywności, edukacja ekologiczna);
  • biogospodarka (umożliwienie rozwoju biogospodarki, budowa lokalnych łańcuchów wartości i bazy surowcowej, rozwój energetyki z biomasy, wykorzystanie biomasy w przemyśle);
  • nowe modele biznesowe;
  • wdrażanie, monitorowanie i finansowanie GOZ.
schemat cyklu życia produktu od surowca do odpadu
Źródło: https://mpit.bip.gov.pl/fobjects/download/480823/mpit_mapa_v9-www-pdf.html

Intensywny rozwój technologii sprawia, że pojawiają się narzędzia do zarządzania odpadami, pozwalające łatwiej wdrażać gospodarkę cyrkulacyjną. Jednym z takich narzędzi jest Giełda Odpadów Wartościowych.

Autor: Aleksandra Banaś

Przeczytaj także: Surowce i energia a gospodarka o obiegu zamkniętym i niskoemisyjna.

Poprzedni artykułNastępny artykuł