Ciekawe artykuły

Ministerstwo Środowiska zorganizowało konsultacje założeń do zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Będzie rewolucja, czy tylko drobna korekta?

Spotkanie konsultacyjne o ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Ministerstwo ma już wnioski na temat tego co należałoby zmienić w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminie[1]. Z tego względu zaprosiło przedstawicieli urzędów oraz jednostki i organizacje branżowe na spotkanie konsultacyjne, które odbyło się 25.04.2018 r. Przedstawiciele gmin stanowili nieliczną grupę.

Narzędzia służące realizacji obowiązków gmin

Przedstawiciel Związku Gmin Wiejskich wskazał na brak narzędzi dla gmin, które pozwoliłyby im na realizację celów w zakresie gospodarki odpadami. Jednym z rozwiązań mogłoby być rozdzielenie przetargów na odbieranie i zagospodarowanie odpadów. Jest to realna szansa na przekazanie frakcji niepodlegających regionalizacji do innych, wyspecjalizowanych instalacji.

Przedstawiciele podmiotów odbierających odpady wskazali na jeszcze jedno rozwiązanie – wyłączenie z gminnego systemu gospodarki odpadami nieruchomości niezamieszkałych. Czy pomoże to w monitorowaniu przepływu strumienia odpadów w gminie? Mogą mieć co do tego wątpliwości zarządzający gminnym systemem. Podobnie rozbieżne podejście zauważalne było w zakresie zamówień „in-house” oraz rozliczania ryczałtowego pomiędzy gminą a odbierającym.

Narzędziem do realnej kontroli nad gospodarką odpadami w gminie mogłoby być również wskazanie w deklaracjach numerów PESEL osób, których deklaracja dotyczy. Minister Sławomir Mazurek podczas wypowiedzi Atmoterm SA wskazał na konieczność spełnienia zapisów RODO[2], jednakże połączenie systemów gminnych z krajowym rejestrem PESEL umożliwiłoby zdiagnozowanie osób formalnie nigdzie niezamieszkujących, z pominięciem bezdomnych oraz zniwelowałoby praktykę zaniżania ilości osób w deklaracjach o wysokości opłaty za odbieranie i zagospodarowanie odpadów.

W kontekście założenia do zmian w ustawie[3] dotyczącego zwiększenia zachęty do selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podczas spotkania wskazywano na konieczność ustalenia maksymalnej stawki dla nieruchomości niezamieszkałych oraz obligatoryjnego nakazu selektywnego zbierania, które obecnie traktowane jest jako wybór właściciela nieruchomości. Przedstawicielka Atmoterm SA zobrazowała problem wskazując na interpretacje, że zaniesienie 1 butelki raz w miesiącu do gniazda na terenie miejscowości może być traktowane jako selektywna zbiórka. Ustawa powinna zatem uregulować znaczenie „selektywnego zbierania” oraz dać realne narzędzia gminie do zbadania składu morfologicznego odpadów w miejscu ich odbierania.

Należy również zwrócić uwagę na regulaminy utrzymania czystości i porządku w gminach oraz uchwały w sprawie zakresu usług odbierania i zagospodarowania odpadów w zamian za uiszczoną opłatę, w których stawka za 120 l pojemnik na zmieszane odpady wynosi 20 zł, a za selektywne – 15 zł. Dla spełnienia obowiązku selektywnego zbierania potrzebne są 4 pojemniki, co daje: 60 zł + 20 zł (1 pojemnik na odpady resztkowe) = 80 zł. Takie konstrukcje prawa lokalnego wypaczają zasadę nadrzędną jaką jest niższa stawka za selektywne zbieranie odpadów.

Nomenklatura wciąż do usystematyzowania

Kwestię nazewnictwa i klasyfikacji „odpadów resztkowych” poruszył również dr Marek Goleń z SGH, który proponuje wprowadzenie przepisu w prawie co w ramach tej frakcji jest rozumiane, aby nie była traktowana jak zmieszane odpady komunalne (kod 20 03 01). To nie jedyna trudność w określeniu nazwy frakcji odpadów. Odpady ulegające biodegradacji, bioodpady, odpady zielone, odpady kuchenne oraz odpady ulegające biodegradacji, ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów to wciąż powtarzające się nieścisłości interpretacyjne. Które odpady zatem powinny trafić do instalacji regionalnych, które nie powinny być mieszane z innymi, a które należałoby kompostować w miejscu wytworzenia. Jest to problem, na który wskazują przedstawiciele instalacji do przetwarzania odpadów, w szczególności, że w Polsce brakuje instalacji dedykowanych do przetwarzania odpadów kuchennych. Problem gmin i instalacji to również sposób zbierania i zagospodarowania popiołów z palenisk domowych.

Selektywna zbiórka to podstawa. Co do tego nie miała wątpliwości żadna z osób obecnych na sali, jednakże ważny jest również popyt na surowce, który stanowi nie lada problem. Przedstawiciele gmin i instalacji wskazują na konieczność przeniesienia ciężaru zapewnienia skupu surowców na podmioty wprowadzające opakowania na rynek, ci zaś na odpowiednie zbilansowanie tego obowiązku. Minister Sławomir Mazurek odniósł się do Strategii dla tworzyw sztucznych UE.

Prawo polskie, a w każdym województwie inaczej

Podczas spotkania zwracano też uwagę na kwestie rozbieżnego podejścia poszczególnych województw. Czy to w zakresie sprawozdawczości, która jak wskazano – jest zbyt skomplikowana, czy w interpretacji regulaminów utrzymania czystości i porządku w gminach. Warto również usystematyzować dostosowanie regulaminu do zapisów wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, aby możliwe było sporządzenie audytu zgodności obecnych zapisów z dokumentami nadrzędnymi oraz przepisami prawa. W przypadku stwierdzenia zgodności regulaminu, Rada Gminy uznawałaby obowiązek dostosowania regulaminu do Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami za spełniony. To zaś spowodowałoby zmniejszenie zakresu prac administracyjnych państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewodów, którzy opiniują i sprawują nadzór nad prawidłowością przyjmowanych uchwał.

Już dawno zdiagnozowano, że aby sprostać coraz to bardziej wymagającym celom i obowiązkom, gminy powinny utworzyć PSZOK. Obowiązek ten określony jest w ustawie, więc podczas spotkania przedstawiona została konieczność wprowadzenia upomnień i sankcji za brak takiego punktu.

Czy ustawa zostanie uzupełniona o kolejne regulacje, czy też o niektóre zostanie uszczuplona, o co wnioskowano podczas konsultacji wskazując na ilość stron w ustawie z 1996 r., przekonamy się już podczas konsultowania projektu zmiany ustawy. Na razie ustawodawca po spotkaniu podziękował za wnioski i uwagi, które (niejednokrotnie rozbieżne) postara się wprowadzić do ustawy z zachowaniem interesu każdej ze stron.

Autor: Joanna Leoniewska-Gogola

Źródło:

[1] Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r. poz. 1289, z późn. zm.).

[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

[3] Projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – informacje o projekcie dostępne na stronie: bip.kprm.gov.pl.

Poprzedni artykułNastępny artykuł

FreshMail.pl