facebook pixel
Ciekawe artykuły

Outsourcing CO2 wsparciem dla uczestników EU ETS

Zespół outsourcingu CO2 dla uczestników systemu EU ETS

Uczestnictwo przedsiębiorstwa w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), poza przywilejami i profitami w postaci przydziałów bezpłatnych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, niesie też ze sobą szereg obowiązków zdefiniowanych w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2020 r. poz. 136, z późn. zm.).

Kwalifikacja do unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji

Żadna instalacja w EU ETS nie jest włączona z “automatu”. Załącznik nr 1 do ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych definiuje, jakie rodzaje prowadzonych w instalacjach działań, wraz z wartościami progowymi ich zdolności produkcyjnych, kwalifikują daną instalację do uczestnictwa w EU ETS. Jednakże o to uczestnictwo należy zawnioskować, a eksploatacja instalacji bez wymaganego zezwolenia na emisję gazów cieplarnianych podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 50000 zł.

Proces pozyskiwania zezwoleń na emisję gazów cieplarnianych przebiega wieloetapowo. Jak to już zostało wspomniane – zezwolenie na emisję gazów cieplarnianych jest wydawane na wniosek prowadzącego instalację. W proces opiniowania przedłożonego wniosku zaangażowany jest Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE). Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że przedkładane dokumentacje podlegają bardzo szczegółowej weryfikacji w zakresie spełnienia wszystkich wymogów prawnych (czego efektem jest negatywna opinia KOBiZE dla zdecydowanej większości przedłożonych dokumentacji). Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami stawia również dodatkowe wymagania, niekoniecznie wynikające wprost z litery prawa, mające na celu usprawnienie pracy KOBiZE (m.in. ujednolicenie formy przesyłanej dokumentacji) w zakresie dalszego przetwarzania danych dotyczących instalacji.

Profity z uczestnictwa w EU ETS

Należy również wspomnieć, że w obliczu obowiązujących przepisów (zarówno ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, jak również rozporządzenia Komisji (UE) nr 601/2012 z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (MRR), rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2019/331 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii Europejskiej na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (FAR) oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1842 z dnia 31 października 2019 r. ustanawiającego zasady stosowania dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do dalszych ustaleń dotyczących dostosowań przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji ze względu na zmiany w poziomie dokładności) na system monitorowania oraz raportowania emisji CO2 i poziomów działalności składa się nie tylko zezwolenie na emisję gazów cieplarnianych oraz dokumenty z nim związane, ale również zestaw procedur powiązanych, które należy wdrożyć i utrzymywać, czy też cykliczne raportowanie, obejmujące swoim zakresem m.in.:

  • emisję dwutlenku węgla;
  • zmiany zdolności produkcyjnej;
  • zmiany poziomu działalności;
  • zmiany w instalacji;
  • raportowanie o możliwych zmianach w zakresie udoskonaleń metodyki monitorowania.

Wspomnieć należy również o innych bieżących obowiązkach prowadzącego instalację wynikających z rozporządzenia MRR i FAR:

  • bieżący nadzór nad urządzeniami pomiarowymi, obejmujący zapewnienie ich regularnej kalibracji, regulacji oraz kontroli;
  • zapewnienie jakości systemów informatycznych wykorzystywanych do celów działań w zakresie przepływu danych dotyczących monitorowania wielkości emisji i do określania poziomów działalności;
  • prowadzenie działań kontrolnych w zakresie przepływu danych;
  • przeprowadzanie wewnętrznych przeglądów, obejmujących wykonywanie cyklicznych ocen adekwatności i walidacji danych, polegających na sprawdzeniu ich kompletności oraz porównaniu z danymi historycznymi i uzyskanymi z różnych systemów;
  • w przypadku stwierdzonych niezgodności – określenie możliwych działań naprawczych;
  • kontrola procesów zlecanych na zewnątrz;
  • odpowiednie dokumentowanie i archiwizowanie danych dotyczących monitorowania wielkości emisji z instalacji.

Należy nadmienić, że terminy realizacji ww. obowiązków zostały szczegółowo wskazane w ustawie o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, a ich niedotrzymanie niesie ze sobą konsekwencje prawne i finansowe. Elementem EU ETS, mogącym mieć korzystny wpływ finansowy, ale jednocześnie stanowiącym kolejne dodatkowe obciążenie, jest możliwość uzyskiwania bezpłatnych uprawnień do emisji (przygotowanie wniosku o przydział bezpłatnych uprawnień wraz z załącznikami). Zasady szacowania możliwych do uzyskania bezpłatnych uprawnień do emisji są najbardziej skomplikowanym elementem całego systemu.

Reasumując, uczestnictwo przedsiębiorstwa w EU ETS niesie ze sobą ogrom obowiązków o stosunkowo dużym wpływie na koszty prowadzenia instalacji (cena 1 uprawnienia wynosi obecnie ok. 20 EUR, ustawa o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych określa również szereg kar). Z tego względu, aby instalacja funkcjonowała w EU ETS zgodnie z przepisami prawa polskiego i unijnego, przedsiębiorca musi poświęcić coraz więcej czasu, by zmiany w tych przepisach monitorować, a wynikające z nich obowiązki dopełnić we wskazanych terminach.

Co-sourcing CO2 – zlecenie zdalnego fachowego doradztwa innym

Mając na uwadze szeroki zakres obowiązków związanych z tematem ochrony środowiska w przedsiębiorstwie, coraz to popularniejszym rozwiązaniem jest przeniesienie części swoich obowiązków dotyczących terminowej i rzetelnej realizacji zadań związanych z uczestnictwem instalacji w EU ETS na zewnętrzną firmę świadczącą usługę outsourcingu CO2. Takie rozwiązanie zidentyfikowanej potrzeby pozwoli spełnić wymagania prawne w sposób pewny, efektywny i korzystny ekonomicznie.

Współpraca w formie co-sourcingu CO2 ma dla przedsiębiorstwa, które się na nią zdecyduje, wiele zalet. Przede wszystkim pracodawca nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z bezpośrednim zatrudnieniem wyspecjalizowanej kadry pracowników, a otrzymuje dostęp do zasobów personalnych firmy świadczącej usługi w danej dziedzinie.

Autor: Marta Kapałka

Przeczytaj także:

Poprzedni artykułNastępny artykuł