facebook pixel

Przydział bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 na lata 2021-2030 cz. 1

emisja dwutlenku węgla do powietrza

Obowiązujące od 28 lutego 2019 r. rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 2019/331 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (FAR), określa nowe zasady przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji, na 5-letnie okresy w czwartym okresie rozliczeniowym unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) obejmującym lata 2021-2030, dla instalacji innych niż do produkcji energii elektrycznej. FAR określa też zasady dotyczące wniosków o przydział tych uprawnień oraz zasady raportowania i monitorowania danych niezbędnych do tego wniosku.

Wnioski o przydział bezpłatnych uprawnień do emisji

Prowadzący instalację dotychczas działającą, która kwalifikuje się do przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji, może złożyć wniosek o przydział tych uprawnień przed dniem 30 maja 2019 r. w przypadku pierwszego okresu 2021-2025, na który przydzielane są uprawnienia, oraz przed dniem 30 maja 2024 r. w przypadku drugiego okresu 2026-2030.

Do wniosku o przydział bezpłatnych uprawnień do emisji należy dołączyć następujące informacje:

  • raport dotyczący danych podstawowych (NIMs) zweryfikowany jako zadowalający przez akredytowanego weryfikatora, zawierający dane historyczne dotyczące instalacji oraz jej podinstalacji z okresu odniesienia, tj. z lat 2014-2018 w przypadku wniosku o bezpłatne uprawnienia do emisji na lata 2021-2025;
  • plan metodyki monitorowania (MMP) stanowiący podstawę raportu NIMs oraz sprawozdania z weryfikacji;
  • sprawozdanie z weryfikacji w odniesieniu do raportu dotyczącego danych podstawowych oraz w odniesieniu do MMP, o ile nie został on jeszcze zatwierdzony przez właściwy organ.

Dla instalacji nowej mogą zostać przydzielone bezpłatnie uprawnienia do emisji, gdy rozpocznie ona normalną działalność i jeżeli prowadzący instalację złoży wniosek zawierający istotne informacje oraz raport dotyczący danych o nowej instalacji (dla każdej podinstalacji oddzielnie) za pierwszy rok kalendarzowy po rozpoczęciu normalnej działalności oraz plan metodyki monitorowania i sprawozdanie z weryfikacji.

Według projektu ustawy, MMP będzie zatwierdzać organ właściwy do wydania zezwolenia na emisje gazów cieplarnianych po uprzednim uzyskaniu opinii Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE). Wnioski będzie trzeba składać do Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami stosując elektroniczne formularze Excel dotyczące NIMs, planu metodyki monitorowania oraz sprawozdań z weryfikacji, które będą zamieszczone na stronie internetowej KOBiZE.

Raport dotyczący danych podstawowych nie jest raportem nt. wielkości emisji, a MMP nie jest planem monitorowania wielkości emisji, które wymagane są do wniosku o wydanie zezwolenia na emisję gazów cieplarnianych.

Dane podstawowe wymagane w raporcie NIMs

Ogólne dane o instalacji:

  • określenie instalacji i prowadzącego instalację;
  • informacje o weryfikatorze;
  • informacje o działalności;
  • kwalifikowalność do przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji;
  • wykaz podinstalacji;
  • wykaz połączeń z innymi instalacjami objętymi unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji lub podmiotami nieobjętymi EU ETS na potrzeby przekazywania mierzalnego ciepła, produktów pośrednich, gazów odlotowych lub dwutlenku węgla do wykorzystania w ramach tej instalacji lub do stałego geologicznego składowania.

Szczegółowe roczne dane za każdy rok okresu odniesienia:

  • szczegółowe roczne dane dotyczące zweryfikowanych emisji na poziomie instalacji;
  • roczne emisje w ramach poszczególnych podinstalacji;
  • roczny bilans wprowadzonego, wytworzonego, zużytego i wyprowadzonego ciepła w ramach całej instalacji;
  • roczne ilości energii przypisane do podinstalacji;
  • roczny bilans wprowadzonej, wytworzonej, zużytej i wyprowadzonej energii elektrycznej w ramach całej instalacji;
  • dalsze roczne dane dotyczące podinstalacji;
  • dane dotyczące rocznej działalności podinstalacji objętych wskaźnikiem emisyjności dla produktów.

Dane do aktualizacji wskaźników emisji (nie dotyczy instalacji nowej) – roczne dane dotyczące podinstalacji objętych wskaźnikiem emisyjności:

  • dla produktów;
  • opartym na cieple i podinstalacji sieci ciepłowniczej;
  • opartym na paliwie.

Prowadzący instalację zapewnia kompletność i spójność danych, zapewnia ich poprawne przeliczenie oraz wykorzystuje jak najdokładniejsze dane uwzględniając:

  • techniczną wykonalność;
  • nieracjonalne koszty;
  • proces;
  • wybór źródeł danych do celów: ujęcia ilościowego materiałów i paliw, przepływów energii oraz właściwości materiałów.

Prowadzący instalację może wykorzystać inne źródła danych, jeżeli spełniony zostanie którykolwiek z poniższych warunków:

  • wykorzystanie najdokładniejszych źródeł danych nie jest technicznie wykonalne lub prowadziłoby do nieracjonalnych kosztów;
  • w oparciu o uproszczoną ocenę niepewności, w której wskazuje się główne źródła niepewności i przeprowadza się ocenę ich powiązanych poziomów niepewności, prowadzący instalację wykazuje w sposób przekonujący dla właściwego organu, że powiązany poziom dokładności źródeł danych, które zaproponował prowadzący instalację, jest równoważny lub wyższy niż poziom dokładności najdokładniejszych źródeł danych.

Prowadzący instalację musi prowadzić kompletne i przejrzyste rejestry wszystkich danych pozwalających na osiągnięcie najwyższej możliwej dokładności, a także dokumentów potwierdzających, przez co najmniej 10 lat od dnia złożenia wniosku o przydział bezpłatnych uprawnień do emisji. Na wniosek właściwego organu lub weryfikatora dane te musi udostępnić.

Plan metodyki monitorowania

Plany metodyki monitorowania są zupełnie nowym obowiązkiem. Prowadzący instalację ubiegający się o przydział bezpłatnych uprawnień do emisji lub otrzymujący ten przydział musi monitorować dane (wykorzystywane w raporcie danych podstawowych do wniosku o przydział uprawnień oraz w rocznych raportach wymaganych do dostosowania przydziału uprawnień) w oparciu o MMP zatwierdzony przez właściwy organ.

Plan metodyki monitorowania musi zawierać:

  • ogólne informacje o instalacji;
  • informacje o podinstalacjach;
  • metody monitorowania na poziomie instalacji i podinstalacji.

Prowadzący instalację wybierając metody monitorowania wybiera najpierw te, które dają najbardziej wiarygodne wyniki, minimalizują ryzyko wystąpienia luk w danych i są najmniej narażone na ryzyko nieodłączne, w tym ryzyko zawodności systemów kontroli wewnętrznej. Wybraną metodę należy udokumentować w MMP. W przypadku gdy treść planu metodyki monitorowania zawiera odniesienia do danej procedury – prowadzący instalację ustanawia, dokumentuje, wdraża i utrzymuje taką procedurę niezależnie od MMP.

Prowadzący instalację regularnie sprawdza, czy plan metodyki monitorowania pokazuje charakter i działalność instalacji oraz czy można go udoskonalić w jakiś sposób uwzględniając zalecenia zawarte w sprawozdaniu z weryfikacji.

Prowadzący instalację musi zmienić MMP wtedy, gdy:

  • pojawią się nowe emisje lub poziomy działalności w wyniku rozpoczęcia nowego rodzaju działalności lub użycia nowych paliw lub materiałów;
  • użyje nowych przyrządów pomiarowych, metod pobierania próbek lub metod analitycznych;
  • stwierdzone będą nieprawidłowości wcześniej uzyskanych danych;
  • plan metodyki monitorowania przestanie być zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi;
  • konieczne będzie wdrożenie zaleceń weryfikatora.

Prowadzący instalację musi zgłaszać wszelkie zmiany MMP oraz prowadzić ich rejestr, a właściwy organ musi je zatwierdzić. Nieistotne zmiany należy zgłosić do końca roku.

Istotnymi zmianami planu metodyki monitorowania instalacji są:

  • zmiany wynikające ze zmian w instalacji, np. utworzenie nowych podinstalacji, zmiana granic istniejących lub zamknięć podinstalacji;
  • zmiana metodyki monitorowania na inną metodykę określoną w tych sekcjach;
  • zmiana domyślnej wartości lub metody szacowania;
  • zmiany na wniosek właściwego organu w celu zapewnienia zgodności MMP z wymogami FAR.

System kontroli przepływu danych

Prowadzący instalację wskazuje źródła ryzyka wystąpienia błędów w przepływie danych, a także ustanawia, dokumentuje, wdraża i utrzymuje skuteczny system kontroli w celu zapewnienia, aby raporty nie zawierały nieprawidłowości oraz były zgodne z planem metodyki monitorowania i FAR.

Za pomocą wewnętrznych przeglądów i walidacji danych można:

  • sprawdzić kompletność danych;
  • porównać dane określone w poprzednim porównywalnym czasie;
  • porównać dane i wartości uzyskane z różnych systemów;
  • porównać i skontrolować kompletność danych.

Procedura składania wniosków o przydział bezpłatnych uprawnień

Prowadzący instalację składa wniosek do KOBiZE o przydział bezpłatnych uprawnień do emisji, na produkcję inną niż produkcja energii elektrycznej – za okres 2021-2025 oraz formularze:

Sposoby wysłania wniosku:

  • Drogą elektroniczną poprzez ePUAP. Wniosek można złożyć za pośrednictwem platformy ePUAP na elektroniczną skrzynkę podawczą IOŚ-PIB (/ios-pib/SkrytkaESP).
  • W postaci elektronicznej, drogą mailową z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Wszystkie trzy formularze podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym można również złożyć przez skrzynkę e-mail ksw@kobize.pl.
  • Drogą tradycyjną. Wykorzystując drogę tradycyjną, formularze należy przesłać zarówno w postaci papierowej jak i postaci elektronicznej umożliwiającej przetwarzanie zawartych w nich danych (np. pliki .xls/.xlsx na płycie itp.). Wzór pisma przewodniego do wniosku. Szczegóły znajdziesz na stronie Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami.

W tej części artykułu skupiono się na zasadach dotyczących wniosków oraz raportowania i monitorowania danych, natomiast w drugiej odniesiono się do zasad dotyczących przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji CO2.

Autor: Aleksandra Banaś

Przeczytaj także:

Poprzedni artykułNastępny artykuł