Pakiet Omnibus, zaprezentowany przez Komisję Europejską 26 lutego 2025 r., ma na celu uproszczenie i ujednolicenie unijnych regulacji w obszarze zrównoważonego rozwoju. Jego głównym założeniem jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw przy jednoczesnym zachowaniu ambicji klimatycznych UE oraz zwiększeniu efektywności wdrażanych polityk.
Pakiet odnosi się do czterech kluczowych regulacji:
Po intensywnych negocjacjach osiągnięto porozumienie i przedstawiono ostateczny kształt nowych wymogów.
CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) reguluje raportowanie ESG, wprowadzając jednolite standardy sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju. Jej pierwotna wersja znacząco rozszerzała krąg podmiotów objętych obowiązkiem raportowania. Pakiet Omnibus istotnie ograniczył jednak ten zakres, koncentrując się na największych organizacjach.
Zgodnie z osiągniętym porozumieniem:
obowiązek raportowania ESG dotyczy wyłącznie największych przedsiębiorstw w UE, zatrudniających ponad 1 000 pracowników i osiągających roczny obrót netto powyżej 450 mln euro;
firmy spoza UE podlegają raportowaniu, jeśli przez dwa kolejne lata generują w UE obrót przekraczający 450 mln euro oraz posiadają na jej terytorium oddział lub spółkę z obrotem powyżej 200 mln euro;
z obowiązku raportowania zwolnione są m.in. MŚP oraz spółki holdingowe;
raportowanie zostało uproszczone, a stosowanie standardów sektorowych ma charakter dobrowolny;
przewidziano uruchomienie cyfrowego portalu z jednolitymi szablonami i wytycznymi.
Obowiązek raportowania według CSRD został przesunięty:
dla firm z UE – na lata obrotowe rozpoczynające się od 1 stycznia 2027 r.;
dla firm spoza UE – od 1 stycznia 2028 r.
Zaktualizowane Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS), przewidują:
redukcję liczby obowiązkowych punktów danych o 61%;
uproszczoną ocenę istotności, wymagającą mniej dokumentacji;
większą elastyczność w pozyskiwaniu danych w łańcuchu wartości;
skrócenie i ujednolicenie standardów;
lepszą interoperacyjność z ISSB poprzez wspólne ujawnienia tam, gdzie jest to możliwe.
Wejście w życie zmian w CSRD nastąpi po 20 dniach od publikacji dyrektywy w Dzienniku Urzędowym UE. Z kolei nowe ESRS będą obowiązywać po przyjęciu odpowiedniego aktu delegowanego.
CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive) ustanawia obowiązek należytej staranności w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska w odniesieniu do działalności własnej, spółek zależnych oraz łańcucha dostaw – zarówno w UE, jak i poza nią.
Po zmianach wprowadzonych w ramach Pakietu Omnibus dyrektywa:
obejmuje wyłącznie bardzo duże organizacje zatrudniające powyżej 5 000 pracowników i osiągające globalny obrót powyżej 1,5 mld euro;
dotyczy także spółek spoza UE prowadzących działalność na jej terytorium o wartości przekraczającej 1,5 mld euro;
ogranicza obowiązek raportowania do bezpośrednich partnerów biznesowych, z oceną przeprowadzaną co 5 lat lub w razie potrzeby;
nie wymaga opracowania planu transformacji klimatycznej;
przenosi odpowiedzialność za egzekwowanie przepisów na poziom krajowy;
ogranicza kary finansowe do maksymalnie 3% światowego obrotu;
umożliwia zawieszenie relacji biznesowych zamiast ich definitywnego zakończenia.
transpozycja do prawa krajowego: do 26 lipca 2028 r.;
stosowanie przepisów: od 26 lipca 2029 r. (z wyjątkiem wybranych regulacji obowiązujących od 1 stycznia 2030 r.).
Taksonomia UE wspiera przedsiębiorstwa i inwestorów w identyfikowaniu działalności sprzyjających celom klimatycznym i środowiskowym. Zmiany przyjęto w formie aktu delegowanego, który wprowadza m.in.:
zwolnienie z oceny kwalifikowalności działalności nieistotnych finansowo (poniżej 10%);
uproszczenia dotyczące wydatków operacyjnych przedsiębiorstw niefinansowych;
ograniczenie obowiązków raportowych dla firm finansowych, w tym uproszczenie wskaźnika GAR;
uproszczone szablony raportowe, redukujące liczbę wymaganych danych o 64% (firmy niefinansowe) i 89% (finansowe);
złagodzenie kryteriów zasady DNSH w obszarze zanieczyszczeń i substancji chemicznych.
Nowe przepisy obowiązują od 1 stycznia 2026 r., z możliwością dobrowolnego odroczenia stosowania uproszczeń do roku budżetowego 2026.
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) ma zapobiegać ucieczce emisji i wyrównywać koszty emisji CO₂ pomiędzy producentami z UE i spoza niej.
Zaktualizowane Rozporządzenie wprowadza wprowadza szereg zmian, mających na celu uproszczenie raportowania:
zwolnienie wodoru i energii elektrycznej produkowanych na szelfie kontynentalnym lub w wyłącznej strefie ekonomicznej państw UE;
nowy próg „de minimis” – import do 50 ton netto rocznie zwolniony z obowiązków CBAM;
przesunięcie sprzedaży certyfikatów na 2027 r.;
uproszczone obliczanie emisji dzięki wartościom domyślnym Komisji;
roczne deklaracje CBAM: do 30 września;
anulowanie certyfikatów: do 1 października;
pierwsze zakupy certyfikatów: od lutego 2027 r. (za rok 2026).
Ponadto w odpowiedzi na uwagi otrzymane od przemysłu, Komisja, w grudniu 2025 roku, zaproponowała dodatkowe zmiany:
Proponowane zmiany mają na celu usunięcie luk prawnych i wzmocnienie skuteczności unijnego mechanizmu CBAM.
Pakiet Omnibus znacząco upraszcza obowiązki w obszarze ESG, koncentrując je na największych podmiotach i przesuwając kluczowe terminy wdrożeniowe. Daje to przedsiębiorstwom czas na uporządkowanie danych, weryfikację procesów oraz budowę solidnych fundamentów pod nowe wymogi.
W efekcie firmy mogą nie tylko spełnić wymagania regulacyjne, lecz także wzmocnić swoją pozycję rynkową i reputację jako organizacje odpowiedzialne społecznie i środowiskowo.